Çocuklarda Nezle – Grip

Kış mevsiminin habercisi sonbahar aylarında grip ve benzeri hastalıkların çocuklarda görülme sıklığı artmaktadır. Çocuklarda bu tür viral hastalıklar son derece hızlı bir şekilde yayılım gösterebilir. Genel sağlık durumu ne kadar iyi olursa olsun her çocuk gribe yakalanabilir. Bu yüzden çocukların gripten bilinçli şekilde korunması gerekir. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Çocuk Doktor Sena Kara Öncü grip hastalığının türleri ve tedavisi hakkında merak edilenleri sizler için anlattı.

Grip (İnfluenza) Nedir?

Grip hastalığı influenza virüsünden kaynaklanır. A, B ve C olmak üzere üç tip influenza virüsünden söz edilebilir. Fakat influenza haricindeki virüsler de eklem ağrıları, kas ağrıları, öksürük ve yüksek ateş gibi semptomlara neden olarak gribe benzer hastalık tablolarına yol açabilmektedir.

Grip vakalarının önemli bir bölümü A ve B tipi influenza virüsünden kaynaklanmaktadır. Özellikle kış aylarında hızla yayılan influenza virüsleri salgına yol açabilmektedir. Bu salgınlar mevsimsel grip olarak adlandırılır ve istatistiksel olarak 6-8 hafta kadar devam edebilmektedir.

Domuz Gribi Nedir?

Domuz gribi H1N1 isimli özel bir tip influenza virüsünden kaynaklanmaktadır. Çocukları ve genç yetişkinleri daha çok etkileyen domuz gribi hastalığının bulguları hafif seyretse de mide bulantısı ve ishal gelişmesine neden olabilmektedir.

Çocuklarda Grip Nasıl Bulaşır?

Grip, enfekte olmuş bir insanın öksürmesi veya hapşırması ile birlikte ortama saçılan damlacıkların solunması ile birlikte başka insanlara bulaşabilir. Bunun yanı sıra canlı ya da cansız yüzeylerdeki virüslerle temas edildiği taktirde de grip bulaşabilmektedir.

Çocuklarda Grip Belirtileri Nelerdir?

Grip belirtileri büyük çocuklar ve yetişkin bireylerde benzer şekilde seyreder. Bu belirtileri sıralamamız gerekirse:

• Terleme
• Kuru öksürük
• Boğaz ağrısı
• Yüksek ateş
• Mide bulantısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Hapşırma
• Baş ağrısı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalık, diğer virüslerden kaynaklanan ve bulguları itibari ile gribe benzeyen başka hastalıklardan daha ağır şekilde ilerler. Genç ve sağlıklı bireylerde bile grip hastalığı kişiyi yatakta istirahat etmeye zorlayabilir.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda yaygın şekilde karşımıza çıkan grip belirtileri de şu şekildedir:

• Nefes alma güçlüğü
• Bitkinlik hissi
• Terleme
• Yüksek ateş
• Öksürük
• Beslenme zorluğu
• Hapşırma
• Boğaz ağrısı v.b

Tüm bunların yanı sıra gribe yakalanmış çocuklarda ateşli havale durumu da gelişebilmektedir.

Çocuklarda Grip Bulguları Ne Kar Süre Devam Eder?

Genellikle grip bulguları ilk bir iki gün süresince son derece şiddetli ilerler. Ardından birkaç gün içerisinde şiddetini yitirir. 2 – 7 günlük bir sürecin ardından iyileşme sonuçlanır. Fakat çocuklar için son derece rahatsız edici olan öksürük şikayeti diğer bulguların sonlanmasının ardından bile bir hafta boyunca varlığını sürdürebilir.

Hangi Hastalıklar Grip Benzeri Bulgular Gösterir?

Bulguları itibari ile gribe benzerlik gösteren hastalıklar arasında sıtma, menenjit, zatürre gibi ciddi rahatsızlıklar bulunur. Grip bulguları ile benzeyen ancak daha ciddi hastalıkların işaretçisi olabilecek semptomlar ise şu şekildedir:

• Ense sertliği
• Tekrar eden kusma
• Göğüs ağrısı
• Giderek daha da ağırlaşan baş ağrısı
• Döküntü
• Kanlı öksürük ya da balgam
• Işık hassasiyeti
• Sersemlik hissi ve uykulu olma hali

Sıtma hastalığının gösterdiği ilk belirtiler, grip hastalığı ile benzerlik gösterebilmektedir. Bu yüzden grip bulguları ile karşılaştığınızda bunları önemsemeli ve gereken tetkikleri yaptırmalısınız.

Çocuklarda Grip Tedavisi Nasıldır?

Grip hastalığı çoğu zaman bağışıklık sistemi tarafından vücuttan atılabilmektedir. Bu yüzden tedavi genellikle hastalığın yol açtığı semptomların iyileştirilmesi, komplikasyonların hafifletilmesi ve hastalığın seyrinin hafifletilmesine odaklanır.

Grip hastalığında bulaş riski ilk beş gün boyunca son derece yüksektir. Bu yüzden gribe yakalanan bir çocuğun veya yetişkinin bu süreyi mümkün olduğunca evde istirahat ederek geçirmesi gerekir. Bu sayede enfeksiyonun başkalarına bulaşması önlenebilir. Bulaşı engellemek için sık sık eller yıkanmalı, öksürük ve hapşırma esnasında ağız elle değil mendille kapatılmalı. Kullanılan mendiller ise kapalı bir çöp poşetine koyularak atılmalıdır.

Çocuk doktoru, eğer gerekli görürse çocuğun ateşini düşürmek ve ağrılarını hafifletmek için, çocuğun kilosunu da gözeterek bazı ilaçlar reçete edebilir. Bu dönemde ailenin dehidrasyon tehlikesine karşı çocuğun bol miktarda sıvı almasını sağlaması gerekir. Burun açıcı spreyler ve damlalar, boğaz pastilleri de üst solunum yolu enfeksiyonunun bulgularının hafifletilmesine katkı sağlayabilir. Çocuklara kesinlikle reçetesiz ilaç verilmemelidir. Çoğu zaman hastane yatışı gerektirmeyen grip hastalığında nadiren de olsa komplikasyon gelişmesi hastane yatışını gerekli kılabilir.

Virüslerin çoğalmasını engelleyen antiviral ilaçlar da grip tedavisinde kullanılabilmektedir. Antiviral ilaçlar bulguların şiddetini ve süresini azaltabilirler. Grip tedavisi ortalama beş gün sürer. Kullanılacak ilaçların dozajı, her çocuk için farklıdır. Bu yüzden doktor gözetimi ve tavsiyesi olmadan herhangi bir ilaç kullanılmamalıdır.

Antibiyotikler ise sanılanın aksine virüs tedavisinde kullanılmazlar. Ancak grip sırasında zatürre benzeri bir komplikasyon meydana gelirse, doktor kontrolünde antibiyotikler kullanılabilir.

Çocuklarda Gribe Bağlı Gelişen Komplikasyonlar Nelerdir?

Bağışıklık sisteminin güçlü olduğu ve yeterince iyi çalıştığı hastalarda komplikasyon görülme ihtimali oldukça düşüktür. Fakat hastalığın bulgularında bir değişiklik ya da kötüleşme gözlendiğinde zaman kaybetmeden tıbbi yardım almak gerekir. Grip vakalarında en yaygın karşılaştığımız komplikasyonlar arasında bakterilerden kaynaklı alt solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Bunun yanı sıra sinüzit, kulak iltihabı hatta nadiren görülse de beyin dokusu iltihabı da olası komplikasyonlar arasında yer alır. Gribin yol açtığı diğer bulgular ortadan kalksa bile öksürük şikayeti bir iki hafta boyunca varlığını sürdürebilir. Yani yeşil renkli balgam her zaman alt solunum yolu enfeksiyonu anlamına gelmez. İkincil alt solunum yolu enfeksiyonundan şüphelenmemizi gerektirecek bulgular şu şekildedir:

• Hızlı soluma
• Göğüs ağrısı
• Ateşin nüksetmesi
• Giderek kötüleşen öksürük
• Nefes darlığı

Grip Aşısı Kalıcı Bir Koruma Sağlar Mı?

Grip aşısı, hastalığa karşı kalıcı bir koruma sağlamaz. İnfluenza virüsü yüzyıllardır varlığını korumaktadır. Zatürre ve beyin dokusu iltihabı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilen influenza virüsüne karşı çocukların direnç kazanabilmeleri için muhakkak aşılanmaları gerekir. İnfluenzayı diğer viral hastalıklardan ayıran en önemli etken birden fazla türü olmasıdır. Bu yüzden grip aşısı kalıcı bir koruma etkisi göstermez. Yüzlerce farklı türde grip virüsü bulunduğu için aşı bu türlerden bazılarına karşı savunma sağlasa da bazılarına karşı yetersiz kalabilir. Virüslerin mutasyon geçirmesi de aşıların kesin ve kalıcı bir koruma sağlamasını önleyen bir diğer faktördür.