Çocuk Felci (Poliomyelit) Aşısı
Çocuk felci (poliomyelit), özellikle çocukları etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Felce hatta ölüme yol açabilen bu hastalık, aşı sayesinde günümüzde büyük ölçüde kontrol altına alınmıştır.
Çocuk Felci Nedir?
Çocuk felci, merkezi sinir sistemini etkileyerek kas zayıflığına ve felce yol açabilen viral bir enfeksiyondur. En sık 5 yaş altındaki çocuklarda görülür. Hastalık, bazı durumlarda belirti vermeden atlatılsa da bazı bireylerde kalıcı felce ve hatta ölüme neden olabilir.
Çocuk Felcinin Belirtileri Nelerdir?
Enfeksiyonun belirtileri üç gruba ayrılır:
- Subklinik (belirtisiz) enfeksiyon: Hastaların %95’inde hiçbir belirti görülmez.
- Minör belirtiler: Ateş, boğaz ağrısı, baş ağrısı, halsizlik, mide bulantısı.
- Paralitik (felçli) poliomyelit: Kas zayıflığı, refleks kaybı, felç. Felç genellikle bacaklarda görülür ancak solunum kaslarını da etkileyebilir.
Çocuk Felci Aşısı Nedir?
Çocuk felci aşıları, poliomyeliti (çocuk felci) önlemek için kullanılan aşılardır. Çocuk felcine karşı geliştirilen iki aşı türü vardır:
1. İnaktif Polio Aşısı (IPV-Enjekte Edilen Aşı)
- Ölü virüs içerir.
- Kas içine enjekte edilir.
- Bireyin hastalanmasını önler ancak virüsün dışkıyla yayılmasını tam olarak engellemez.
2. Oral Polio Aşısı (OPV-Ağızdan Damla)
- Canlı, zayıflatılmış virüs içerir.
- Ağız yoluyla verilir.
- Hem kişisel koruma sağlar hem de toplumsal bağışıklığı artırır.
- Nadiren aşı kaynaklı felç riski taşır, bu nedenle bazı ülkeler IPV’ye geçmiştir.
Çocuk Felci Aşısı Ne Zaman Yapılır?
Çocuk felci aşısı, Sağlık Bakanlığı tarafından uygulanan ulusal aşı takvimine göre; 6. ayın sonunda 1. doz, 18. ayın sonunda 2. doz uygulanır.
Çocuk Felci Aşısı Neden Önemlidir?
- Hayat kurtarır: Çocuk felci, felç ve ölüme yol açabilen ciddi bir hastalıktır. Aşı sayesinde bu riskler büyük ölçüde ortadan kalkar.
- Kalıcı bağışıklık sağlar: Zamanında yapılan aşılar, bireyde ömür boyu süren bağışıklık sağlar.
- Toplum bağışıklığını destekler: Aşı, yalnızca bireyi değil, çevresindekileri de koruyarak virüsün bulaşma zincirini kırar.
Çocuk Felci Aşısının Yan Etkileri Var mı?
Çocuk felci aşısında hafif ateş, enjeksiyon yerinde kızarıklık veya huzursuzluk gibi hafif yan etkiler görülebilir. Ciddi yan etkiler son derece nadirdir.
Çocuk Felci (Poliomyelit) Aşısı
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk felci aşısı, poliovirüsün neden olduğu enfeksiyonlara karşı bağışıklık oluşturarak hastalığın gelişme riskini önemli ölçüde azaltır.
Hayır. Kalıcı ve güçlü bağışıklık için ulusal aşı takviminde belirtilen tüm dozların eksiksiz uygulanması gerekir.
Evet. Çocuk felci aşısı, rutin aşılama programındaki diğer aşılarla aynı gün uygulanabilir. Sağlık profesyoneli uygun uygulama planını belirler.
Evet. Bazı çocuklarda kısa süreli huzursuzluk, hafif ateş veya enjeksiyon bölgesinde hassasiyet görülebilir. Bu belirtiler genellikle kendiliğinden düzelir.
Evet. Hastalık birçok bölgede büyük ölçüde kontrol altına alınmış olsa da, virüsün yeniden yayılmasını önlemek için aşılama programlarının sürdürülmesi önemlidir.
Evet. Prematüre doğan bebekler de doktorun önerdiği ulusal aşı takvimine uygun şekilde aşılanır ve korunmaları büyük önem taşır.
Hayır. Çocuk felci aşısı tedavi amacıyla değil, hastalık gelişmeden önce koruma sağlamak amacıyla uygulanır.
Genellikle özel bir bakım gerekmez. Çocuğun bol sıvı alması sağlanabilir ve genel durumu takip edilmelidir. Olağan dışı belirtiler gelişirse doktora başvurulmalıdır.
Eksik kalan dozlar için sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Doktor, çocuğun yaşına ve önceki aşılarına göre uygun tamamlama planını oluşturacaktır.
Yüksek aşılanma oranları sayesinde virüsün dolaşımı azalır, salgın riski düşer ve aşı olamayan bireylerin dolaylı olarak korunmasına katkı sağlanır.